Haptonomie en Shantalamassage bij mensen met beperkingen

Sonja Gellings en Marca van de Broek
De cursus wordt gegeven vanuit een vergelijkbare basisvisie als die van de cursus “Respectvol en methodisch begeleiden van oudere en dementerende mensen met verstandelijke beperkingen”. Twee elementen uit deze methodiek komen in deze specialisatiecursus aan de orde. Het aanleren en verbeteren van vaardigheden op het gebied van Haptonomie en Shantalamassage staan in deze cursus centraal. Deze cursus is zeer waardevol gebleken voor begeleiders van oudere en dementeren mensen, alsook voor kinderen met complexe, meervoudige handicaps.

Haptonomie

Bij het respectvol begeleiden van mensen met een beperking vormt de Haptonomie een waardevolle aanvulling. In deze cursus wordt de deelnemers geleerd de mogelijkheden van de tast optimaal te benutten. Dit is belangrijk in ieder contact met mensen met een beperking. Hiervan is nog sterker sprake wanneer de verbale mogelijkheden verslechteren of al in aanleg beperkt zijn. In de cursus wordt met name ingegaan op de tast als communicatiemiddel. Voorbeelden hiervan zijn:

  • op welke manier nadert men een cliënt en nodigt men de cliënt uit? Waar moet men rekening mee houden?
  • waar moet men als begeleider bij stilstaan zodat de cliënt zich zo prettig en veilig mogelijk voelt in een ruimte?
  • hoe kan men ervoor zorgen dat de cliënt niet te veel en niet te weinig hulp krijgt bijvoorbeeld bij helpen opstaan en draaien in bed?
  • de invloed van lichaamstaal op de cliënt.

Shantalamassage

Bij Shantalamassage wordt gebruik gemaakt van ritmische strijkingen. Deze massagevorm is niet vergelijkbaar met de fysiotherapeutische of sportmassage en is derhalve geen therapie maar een benaderingswijze. Tijdens de cursus wordt gemasseerd over de kleding. Bij cliënten kan men zowel over de kleding als op de blote huid (eventueel met olie) masseren. Doelen van Shantalamassage kunnen zijn:

  • ontspanning
  • bewust maken van (delen van) het lichaam
  • voorbereidingen op bewegen

Voorbeelden van toepassingsmogelijkheden zijn apraxieën ten gevolge van dementie (niet meer weten hoe te gaan staan of hoe te eten) en bij meervoudig complex gehandicapte mensen die problemen hebben met de tast. Belangrijk hierbij is het (weer) bewust worden van delen van het lichaam en het bewegen.

Doelgroep

Zowel voor begeleiders van kinderen, volwassenen en ouderen met een beperking, als voor ouders van kinderen met een beperking zijn de in deze cursus overgedragen benaderingswijzen zeer waardevol gebleken. Voorbeelden zijn kinderen met complexe meervoudige handicaps en oudere mensen al dan niet dementerend met verstandelijke en/of lichamelijke beperkingen.

Inhoud cursus

Het programma bestaat uit vier dagen van vier uur of drie dagen van in totaal zestien uur. Naast informatieoverdracht ligt de nadruk op vaardigheidstraining in het gebruik van Haptonomische principes en Shantalamassage.

Praktijkopdrachten

Iedere cursist ontvangt een cursusklapper met de theoretische ondersteuning van de cursus en praktijkopdrachten. Na elke bijeenkomst moeten de praktische vaardigheden buiten de cursus geoefend worden.

Docent

De cursus is ontwikkeld door Sonja Gellings (fysiotherapeut, werkend op Hatonomische basis en tevens docent Shantalamassage). De cursus wordt door haarzelf of een van haar collega’s gegeven. Alle docenten hebben ruime werkervaring in de zorg voor mensen met verstandelijke beperkingen.

Certificaat

Na deelname aan alle bijeenkomsten en uitvoering van alle opdrachten ontvangt de cursist een certificaat.

Incompany training

Dit programma kan ook op locatie van de aanvragende organisatie verzorgd worden. Indien gewenst kan geheel vrijblijvend om nadere informatie worden gevraagd of een offerte worden aangevraagd.

OPFRISDAG

Doelgroep

Deze cursus is bedoeld voor medewerkers die in het verleden de specialisatiecursus “Haptonomie en Shantalamassage bij mensen met een beperking” hebben gevolgd.

Programma

Inventariseren van ervaringen en knelpunten in de praktijk in het toepassen van lichaamsgericht werken:

  • opfrissen van theoretische informatie
  • naar aanleiding van de inventarisatie oefenen van aspecten van lichaamsgericht werken en massage die als moeilijk worden ervaren
  • herhalen van het masseren van het hele lichaam.

Duur

De cursus bestaat uit een dagdeel van vier uur.

Aantal deelnemers

Zowel de specialisatiecursus als de opfrisdag kan door maximaal tien deelnemers gevolgd worden, omdat er naast kennisoverdracht sprake is van intensieve trainingssituaties.